{"id":180942,"date":"2025-10-30T00:00:00","date_gmt":"2025-10-29T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/de-escalatie-van-dual-antiplatelet-therapy-na-acuut-coronair-syndroom-een-beter-compromis-tussen-veiligheid-en-werkzaamheid\/"},"modified":"2025-10-30T00:00:00","modified_gmt":"2025-10-29T23:00:00","slug":"de-escalatie-van-dual-antiplatelet-therapy-na-acuut-coronair-syndroom-een-beter-compromis-tussen-veiligheid-en-werkzaamheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/de-escalatie-van-dual-antiplatelet-therapy-na-acuut-coronair-syndroom-een-beter-compromis-tussen-veiligheid-en-werkzaamheid\/","title":{"rendered":"De-escalatie van dual antiplatelet therapy na acuut coronair syndroom: een beter compromis tussen veiligheid en werkzaamheid?"},"content":{"rendered":"<div class=&quot;summary&quot;>\n<p><strong>Kernboodschappen<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Het bepalen van de duur van <i>dual antiplatelet therapy<\/i> (DAPT) is een evenwichtsoefening tussen het verlagen van het risico op ischemische events en het zo laag mogelijk houden van bloedingscomplicaties. Na een acuut coronair syndroom (ACS)&#x002C; behandeld met een percutane coronaire interventie (PCI) wordt meestal gedurende 12\u00a0maanden DAPT gegeven. Langdurige DAPT gedurende 12\u00a0maanden verlaagt enerzijds het risico op trombose&#x002C; maar verhoogt anderzijds het bloedingsrisico. Door de duur van de DAPT te verkorten&#x002C; zou het bloedingsrisico kunnen verlaagd worden&#x002C; op voorwaarde dat het risico op trombose niet toeneemt.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u2019DAPT de-escalatie\u2019 kan op twee manieren gebeuren:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>De intensiteit van de behandeling verlagen<\/b>: door na 1 tot 3\u00a0maanden over te schakelen van DAPT met een potente P2Y12-receptorantagonist (ticagrelor en prasugrel) naar DAPT met clopidogrel.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De duur van de behandeling verminderen<\/b>: door na 1 tot 3\u00a0maanden over te schakelen van DAPT met acetylsalicylzuur + een potente P2Y12-receptorantagonist (ticagrelor of prasugrel) naar monotherapie met een P2Y12-receptorantagonist.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>De hier besproken netwerkmeta-analyse van gerandomiseerde studies&#x002C; toont dat beide benaderingen voor \u2018DAPT de-escalatie\u2019 na PCI omwille van ACS geassocieerd zijn met een significante verlaging van het bloedingsrisico ten opzichte van vijf verschillende DAPT-strategie\u00ebn. Bovendien ging \u2018DAPT de-escalatie\u2019 niet gepaard met een hoger risico op ischemische complicaties&#x002C; zoals stenttrombose. Er werd evenwel geen verschil vastgesteld in cardiovasculaire mortaliteit&#x002C; het primaire eindpunt van deze studie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<h2>Waarom is deze studie belangrijk?<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Bij een acuut coronair syndroom (ACS) worden in de acute fase P2Y12-receptorantagonisten (clopidogrel&#x002C; prasugrel&#x002C; ticagrelor) gebruikt. Na PCI wordt <b><i>dual antiplatelet therapy<\/i> (DAPT&#x002C; syn. duale antiplaatjestherapie)<\/b> opgestart door aan de P2Y12-receptorantagonist acetylsalicylzuur toe te voegen. DAPT wordt over het algemeen 12\u00a0maanden aangehouden (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=1867&quot;>2.1.1.2.1. Thi\u00ebnopyridines<\/a>). Er blijft echter onzekerheid bestaan over de optimale duur van DAPT en over de optimale combinatie van antiaggregantia.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In recente gerandomiseerde&#x002C; gecontroleerde klinische studies (RCT\u2019s) bij pati\u00ebnten met coronair syndroom die behandeld werden met PCI zijn de veiligheid en werkzaamheid onderzocht van <b>vroege <\/b>\u2018<b>DAPT de-escalatie<\/b>\u2019<b> <\/b><i>(stopzetting van de DAPT v\u00f3\u00f3r de klassieke duur van 12\u00a0maanden).<\/i><b> <\/b>Hoewel de studies wijzen op een daling van het bloedingsrisico&#x002C; hadden ze onvoldoende statistische power om de werkzaamheid van \u2018DAPT-escalatie\u2019 op zeldzame maar zorgwekkende complicaties na te gaan&#x002C; zoals stenttrombose en cardiovasculaire mortaliteit. In die studies werden vaak pati\u00ebnten ge\u00efncludeerd met een coronair syndroom&#x002C; zonder een onderscheid te maken tussen acuut of chronisch. Pati\u00ebnten met ACS hebben echter een hoger risico op recidiverende atherotrombotische events.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Het doel van deze meta-analyse<\/b> is om \u2018DAPT de-escalatie\u2019 te <b>vergelijken<\/b> met 5 alternatieve DAPT-strategie\u00ebn om na te gaan of \u2018DAPT de-escalatie\u2019 het optimale evenwicht tussen veiligheid en werkzaamheid biedt <b>na een percutane coronaire interventie (PCI) bij pati\u00ebnten met ACS<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Opzet van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Het betreft een systematische review en netwerkmeta-analyse van 23 gerandomiseerde&#x002C; gecontroleerde studies (tussen 2009 en 2022) waarin in totaal 75 064 pati\u00ebnten opgenomen werden. In de gerandomiseerde&#x002C; gecontroleerde studies werden verschillende DAPT-strategie\u00ebn met elkaar vergeleken. De relevante studie-armen werden vergeleken via een netwerkmeta-analyse.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De ge\u00efncludeerde pati\u00ebnten waren <b>volwassenen (\u226518\u00a0jaar)<\/b> die een <b>percutane coronaire interventie <\/b>(PCI) ondergaan hadden na een <b>acuut coronair syndroom (ACS)<\/b> en bij wie DAPT dus ge\u00efndiceerd was.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De ge\u00efncludeerde studies vergeleken DAPT-strategie\u00ebn bestaande uit een <b>combinatie van acetylsalicylzuur + P2Y12-receptorantagonist<\/b> (clopidogrel&#x002C; prasugrel of ticagrelor). Voor de netwerkmeta-analyse werden volgende zes DAPT-strategie\u00ebn vergeleken.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>acetylsalicylzuur + prasugrel (full dose: 10\u00a0mg) gedurende 12\u00a0maanden<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>acetylsalicylzuur + prasugrel (low-dose: 5\u00a0mg) gedurende 12\u00a0maanden<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>acetylsalicylzuur + ticagrelor gedurende 12\u00a0maanden<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u2018DAPT de-escalatie\u2019:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>van <b>acetylsalicylzuur + potente P2Y12-receptorantagonist<\/b> naar <b>acetylsalicylzuur + clopidogrel<\/b> na 1-3\u00a0maanden&#x002C; of<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>van <b>acetylsalicylzuur + P2Y12-receptorantagonist<\/b> naar <b>\u00e9\u00e9n enkele antiaggregerende behandeling met een P2Y12-receptorantagonist<\/b> na 1 tot 3\u00a0maanden&#x002C; voor een totale duur van een jaar<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 12\u00a0maanden<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 3 tot 6\u00a0maanden&#x002C; gevolgd door een levenslange monotherapie met acetylsalicylzuur.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het primaire eindpunt was de <b>cardiovasculaire mortaliteit<\/b>. De secundaire eindpunten waren: bloedingen (alle&#x002C; majeure en mineure)&#x002C; stenttrombose&#x002C; cerebrovasculair accident (CVA)&#x002C; myocardinfarct&#x002C; all-cause mortaliteit en majeure cardiovasculaire events.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Resultaten in het kort<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De pati\u00ebnten waren gemiddeld 62&#x002C;2\u00a0jaar oud&#x002C; 23&#x002C;9% waren vrouwen en 27&#x002C;2% had diabetes.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Primair eindpunt<\/b>: er was geen verschil in cardiovasculaire mortaliteit tussen de zes DAPT-strategie\u00ebn.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Secundaire eindpunten:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>\u200b<\/b><u>Myocardinfarct&#x002C; majeure cardiovasculaire events&#x002C; CVA&#x002C; all-cause mortaliteit<\/u>: er was voor deze eindpunten geen verschil tussen de zes DAPT-strategie\u00ebn&#x002C; hoewel de bewijskracht varieerde.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><u>Bloedingen<\/u>: ten opzichte van de combinatie acetylsalicylzuur + prasugrel (full dose: 10\u00a0mg) gedurende 12\u00a0maanden was de incidentie van bloedingen (alle events) <b>lager<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>met \u2018DAPT de-escalatie\u2019 : OR 0&#x002C;49 (95%-BI van 0&#x002C;26 tot 0&#x002C;81);<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>met de combinatie acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 3-6\u00a0maanden&#x002C; gevolgd door acetylsalicylzuur in monotherapie: OR 0&#x002C;54 (95%-BI van 0&#x002C;28 tot 0&#x002C;89);<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>met de combinatie acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 12\u00a0maanden: OR 0&#x002C;66 (95%-BI van 0&#x002C;42 tot 0&#x002C;94);<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>met de combinatie acetylsalicylzuur + prasugrel (low dose: 5\u00a0mg) gedurende 12 maanden: OR 0&#x002C;61 (95%-BI van 0&#x002C;39 tot 0&#x002C;93).<br \/> NB. Ook ten opzichte van de combinatie acetylsalicylzuur + ticagrelor gedurende 12 maanden&#x002C; was het bloedingsrisico lager met \u2018DAPT de-escalatie\u2019 en met de combinatie acetylsalicyzuur + clopidogrel (gedurende 12 maanden of gedurende 3 \u00e0 6 maanden)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><u>Stenttrombose<\/u>: ten opzichte van de combinatie acetylsalicylzuur + prasugrel (full dose: 10\u00a0mg) gedurende 12\u00a0maanden was de incidentie van stenttrombose:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>niet verhoogd<\/b> met de combinatie acetylsalicylzuur + prasugrel (low dose: 5\u00a0mg) : OR 0&#x002C;60 (95%-BI van 0&#x002C;15 tot 1&#x002C;46).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>niet verhoogd<\/b> met \u2018DAPT de-escalatie\u2019 : OR 1&#x002C;70 (95%-BI van 0&#x002C;79 tot 3&#x002C;13).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>tweemaal hoger<\/b> met de combinatie acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 12\u00a0maanden: OR 2&#x002C;00 (95%-BI van 1&#x002C;14 tot 3&#x002C;12);<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>meer dan driemaal hoger<\/b> met de combinatie acetylsalicylzuur + clopidogrel gedurende 3 tot 6\u00a0maanden&#x002C; gevolgd door monotherapie met acetylsalicylzuur : OR 3&#x002C;42 (95%-BI van 1&#x002C;33 tot 7&#x002C;26).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Beperkingen van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>In deze meta-analyse werd geen rekening gehouden met etnische verschillen. Bij de Oost-Aziatische populatie is het bloedingsrisico echter hoger. Er zijn overigens tal van studies uitgevoerd in die populatie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Bovendien zijn de resultaten van deze analyse mogelijk slechts beperkt toepasbaar in bepaalde landen&#x002C; vooral omdat sommige van de onderzochte geneesmiddelen daar niet of moeilijk beschikbaar zijn&#x002C; of in andere doseringen gebruikt worden dan in de ge\u00efncludeerde studies. Zo wordt een \u2018low dose\u2019 prasugrel in Belgi\u00eb alleen bij oudere of magere mensen gebruikt.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De RCT\u2019s in deze meta-analyse hadden betrekking op de periode 2004 tot 2021. Dat kan de resultaten van de meta-analyse be\u00efnvloed hebben omdat de stenttechnologie ge\u00ebvolueerd is (met nieuwe stents is het risico op stenttrombose lager) en omdat de medicamenteuze behandelingen voor secundaire preventie verbeterd zijn.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De bewijskracht volgens GRADE werd als \u2018matig\u2019 beoordeeld.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Deze meta-analyse toont <b>geen verschil in cardiovasculaire mortaliteit <\/b>(primair eindpunt) tussen de verschillende DAPT-strategie\u00ebn.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Wat de secundaire eindpunten betreft&#x002C; blijkt uit de meta-analyse dat \u2018DAPT de-escalatie\u2019 en de schema\u2019s met acetylsalicylzuur + clopidogrel geassocieerd zijn met een <b>lager bloedingsrisico<\/b> dan DAPT met potente P2Y12-receptorantagonisten (prasugrel (full dose) en ticagrelor) gedurende 12 maanden. De meta-analyse toont ook dat <b>het risico op stenttrombose hoger is<\/b> met de schema\u2019s met acetylsalicylzuur + clopidogrel (3-6\u00a0maanden of 12\u00a0maanden)&#x002C; terwijl \u2018DAPT de-escalatie\u2019 dit risico niet verhoogt.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Voor sommige pati\u00ebnten kan \u2018DAPT de-escalatie\u2019 winst opleveren. Bij de keuze van de DAPT-strategie is het belangrijk het <b>juiste evenwicht te vinden tussen het bloedingsrisico en het tromboserisico<\/b>. Het bloedingsrisico moet overigens opnieuw ge\u00ebvalueerd worden zodra de pati\u00ebnt weer ambulant is&#x002C; onder meer wegens het risico op interacties met andere voorschriftplichtige of vrij verkrijgbare geneesmiddelen (bv. NSAID\u2019s&#x002C; SSRI\u2019s&#x002C; SNRI\u2019s enz.).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het is ook belangrijk te benadrukken dat DAPT niet langer mag duren dan aanbevolen in de huidige richtlijnen. Er is immers geen bewijs dat een langduriger DAPT winst oplevert&#x002C; en het verhoogt het bloedingsrisico. Na DAPT&#x002C; meestal gedurende \u00e9\u00e9n jaar&#x002C; wordt de behandeling met acetylsalicylzuur levenslang verder gezet. Het stopzetten van DAPT na \u00e9\u00e9n jaar vereist waakzaamheid van alle betrokken zorgverleners (cardioloog&#x002C; huisarts en apotheker).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De Filippo O&#x002C; Piroli F et al. De-escalation of dual antiplatelet therapy for patients with acute coronary syndrome after percutaneous coronary intervention: a systematic review and network meta-analysis. <i>BMJ Evidence-Based Medicine<\/i> 2024;29(3): 171-186 (<a href=&quot;https:\/\/ebm.bmj.com\/content\/29\/3\/171&quot;>doi: 10.1136\/bmjebm-2023-112476<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen Het bepalen van de duur van dual antiplatelet therapy  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,20322],"tags":[20213],"class_list":["post-180942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2025-fr","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180942\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}