{"id":183454,"date":"2025-10-09T00:00:00","date_gmt":"2025-10-08T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/nsaid-oraal-anticoagulans-een-combinatie-met-hoog-risico-op-bloeding-3\/"},"modified":"2025-10-09T00:00:00","modified_gmt":"2025-10-08T22:00:00","slug":"nsaid-oraal-anticoagulans-een-combinatie-met-hoog-risico-op-bloeding-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/nsaid-oraal-anticoagulans-een-combinatie-met-hoog-risico-op-bloeding-3\/","title":{"rendered":"NSAID + oraal anticoagulans: een combinatie met hoog risico op bloeding?"},"content":{"rendered":"<div class=&quot;summary&quot;>\n<p><strong>Kernboodschappen<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>In een (nationale) Deense cohortstudie bij pati\u00ebnten die orale anticoagulantia (DOAC\u2019s&#x002C; warfarine) namen voor een veneuze trombo-embolie ging het gelijktijdig gebruik van niet-stero\u00efdale anti-inflammatoire middelen (NSAID\u2019s) gepaard met <b>een meer dan verdubbeld risico op bloedingen<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het bloedingsrisico was niet voor alle onderzochte NSAID\u2019s even groot: <b>het grootste risico werd gevonden voor<\/b> <b><i>naproxen<\/i><\/b>&#x002C; gevolgd door <i>diclofenac<\/i> en nadien <i>ibuprofen<\/i>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het verhoogde risico op bloedingen door anticoagulantia + NSAID\u2019s gold <b>voor alle orale anticoagulantia <\/b>(<i>apixaban<\/i>&#x002C; <i>dabigatran<\/i>&#x002C; <i>edoxaban<\/i>&#x002C; <i>rivaroxaban<\/i>&#x002C; <i>warfarine<\/i>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het risico op<b> gastro-intestinale&#x002C; maar ook intracrani\u00eble bloedingen<\/b> was verhoogd.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Voorzichtigheid<\/b> is dus geboden bij het gelijktijdig voorschrijven van een NSAID en een oraal anticoagulans&#x002C; met inbegrip van warfarine. Bij pati\u00ebnten die een anticoagulans gebruiken en een pijnstillend middel nodig hebben&#x002C; is het daarom nuttig de risico-batenverhouding opnieuw te evalueren en alternatieve opties te overwegen alvorens een NSAID voor te schrijven. Pati\u00ebnten kunnen bepaalde NSAID\u2019s zonder voorschrift verkrijgen (bv. ibuprofen&#x002C; naproxen) en bij het afleveren ervan is bijzondere aandacht vereist.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<h2>Waarom is deze studie belangrijk?<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>NSAID\u2019s worden vaak gebruikt om pijn&#x002C; koorts en ontstekingen te verlichten \u2013 symptomen die vaak voorkomen bij pati\u00ebnten met veneuze trombo-embolie (VTE). Het is dus niet ongewoon dat deze pati\u00ebnten een oraal anticoagulans samen met een NSAID nemen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er blijft bezorgdheid bestaan over het <b>risico op bloedingen <\/b>bij gelijktijdig gebruik van orale anticoagulantia en NSAISD\u2019s. Omdat NSAID\u2019s een effect hebben op de bloedplaatjesfunctie en het maagslijmvlies&#x002C; moet specifiek (maar niet uitsluitend) rekening worden gehouden met mogelijke gastro-intestinale bloedingen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Eerdere studies over dit onderwerp zijn <b>beperkt<\/b>&#x002C; ofwel door een onvoldoende grote steekproef&#x002C; ofwel doordat er slechts \u00e9\u00e9n type anticoagulans in het onderzoek was opgenomen. We weten dus niet of het risico op bloedingen afhankelijk is van het type anticoagulans en NSAID&#x002C; en of het eventuele verhoogde bloedingsrisico beperkt blijft tot het gastro-intestinaal stelsel of ook geldt voor andere orgaanstelsels.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Opzet van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Het betreft een (nationale) <b>Deense cohortstudie met gebruik van alle ambulante en ziekenhuisgegevens van de hele Deense bevolking <\/b>tussen januari 2012 en december 2022. De studie is gebaseerd op een populatie van pati\u00ebnten (\u2265\u00a018\u00a0jaar) met een eerste episode van veneuze trombo-embolie die tussen 1\/1\/2012 en 31\/12\/2022 een behandeling zijn gestart met een direct oraal anticoagulans (<i>rivaroxaban&#x002C; apixaban&#x002C; dabigatran of edoxaban<\/i>) of een vitamine\u00a0K-antagonist (<i>warfarine<\/i>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het doel van de studie was <b>het beoordelen van het risico op bloedingen bij gelijktijdig gebruik van orale anticoagulantia<\/b> <b>en<\/b> <b>NSAID\u2019s <\/b>bij pati\u00ebnten met veneuze trombo-embolie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het primaire eindpunt was een <b>samengesteld<\/b> eindpunt &quot;alle soorten bloedingen&quot;: in het ziekenhuis gediagnosticeerde gastro-intestinale&#x002C; intracrani\u00eble&#x002C; thoracale\/respiratoire of urinaire bloedingen&#x002C; of door bloeding veroorzaakte anemie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het secundaire eindpunt omvatte de afzonderlijke onderdelen van het primaire eindpunt.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Pati\u00ebnten met een voorgeschiedenis van bloedingsdiagnoses werden uitgesloten.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Resultaten in het kort<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De cohortstudie omvatte 51 794 pati\u00ebnten met een eerste episode van VTE die een behandeling met orale anticoagulantia waren gestart (48% vrouwen&#x002C; met een gemiddelde leeftijd van 69\u00a0jaar).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De incidentie van alle soorten bloedingen&#x002C; uitgedrukt per 100 persoonsjaren&#x002C; bedroeg 3&#x002C;5 (periodes met alleen een anticoagulans) en 6&#x002C;3 (periodes met een anticoagulans + NSAID)&#x002C; ongeacht het gebruikte anticoagulans. Dit komt overeen met een Number Needed to Harm <b>(NNH) van 36 <\/b>[95%\u00a0BI 24 tot 72]&#x002C; wat betekent dat de behandeling van 36\u00a0pati\u00ebnten met een anticoagulans + NSAID (vergeleken met alleen een anticoagulans) gedurende \u00e9\u00e9n jaar resulteerde in \u00e9\u00e9n extra bloeding.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><u>Risico op alle soorten bloedingen geassocieerd met het gebruik van oraal anticoagulans + NSAID versus enkel oraal anticoagulans:<\/u><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Risico op bloeding per type NSAID:<\/b><\/p>\n<table border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:500px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Alle NSAID\u2019s<\/td>\n<td><i>2&#x002C;09 (1&#x002C;67\u20132&#x002C;62)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ibuprofen<\/td>\n<td><i>1&#x002C;79 (1&#x002C;36\u20132&#x002C;36)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Diclofenac<\/td>\n<td><i>3&#x002C;30 (1&#x002C;82\u20135&#x002C;97)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Naproxen<\/td>\n<td><i>4&#x002C;10 (2&#x002C;13\u20137&#x002C;91)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=&quot;detailed-content&quot;>Het grotere bloedingsrisico dat werd waargenomen met naproxen kan mogelijk worden verklaard door zijn langere halfwaardetijd dan de andere NSAID\u2019s (SKP).<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Risico op bloeding per type anticoagulans:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>\u200b<\/b>directe orale anticoagulantia (DOAC): adjusted hazard ratio\u00a0= 2&#x002C;27 (95%\u00a0BI 1&#x002C;73 tot 3&#x002C;00)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>warfarine: adjusted hazard ratio\u00a0= 1&#x002C;79 (95%\u00a0BI 1&#x002C;16 tot 2&#x002C;76)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><u>Risico op bloedingen geassocieerd met het gebruik van oraal anticoagulans + NSAID versus enkel oraal anticoagulans&#x002C; volgens de locatie van de bloeding:<\/u><br \/>\n<table border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:500px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Gastro-intestinale bloedingen<\/td>\n<td><i>2&#x002C;24 (1&#x002C;61\u20133&#x002C;11)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Intracrani\u00eble bloedingen<\/td>\n<td><i>3&#x002C;22 (1&#x002C;69\u20136&#x002C;14)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Respiratoire\/thoracale bloedingen<\/td>\n<td><i>1&#x002C;36 (0&#x002C;67\u20132&#x002C;77) (statistisch niet significant)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Urinaire bloedingen<\/td>\n<td><i>1&#x002C;57 (0&#x002C;98\u20132&#x002C;51) (statistisch niet significant)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Anemie door de bloedingen<\/td>\n<td><i>2&#x002C;99 (1&#x002C;45\u20136&#x002C;18)<\/i><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Beperkingen van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Dit is een observationele cohortstudie&#x002C; dus resterende bias en confounding kunnen niet worden uitgesloten. Toch versterkt het nationale karakter van de studie&#x002C; gebaseerd op de hele bevolking (nation-wide)&#x002C; waarschijnlijk de generaliseerbaarheid van de resultaten naar andere populaties en gezondheidszorgsystemen die vergelijkbaar zijn met die van Denemarken.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er werd geen rekening gehouden met NSAID\u2019s die zonder voorschrift worden gebruikt. De blootstelling aan NSAID\u2019s in de controlegroep kan daarom worden onderschat.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Gegevens over de therapietrouw met NSAID\u2019s ontbreken&#x002C; we weten niet of de pati\u00ebnten hun voorgeschreven NSAID\u2019s daadwerkelijk hebben ingenomen.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Deze studie herinnert ons aan het verhoogde risico op bloedingen&#x002C; gastro-intestinaal&#x002C; maar ook intracranieel&#x002C; bij het associ\u00ebren van een anticoagulans (DOAC&#x002C; warfarine) met een NSAID.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Voorzichtigheid<\/b> is dus geboden bij het gelijktijdig voorschrijven van een NSAID en een oraal anticoagulans&#x002C; met inbegrip van warfarine. Bij pati\u00ebnten die een anticoagulans gebruiken en een pijnstillend middel nodig hebben&#x002C; is het daarom nuttig de risico-batenverhouding opnieuw te evalueren en alternatieve opties te overwegen alvorens een NSAID voor te schrijven. Pati\u00ebnten kunnen bepaalde NSAID\u2019s zonder voorschrift verkrijgen (bv. ibuprofen&#x002C; naproxen) en bij het afleveren ervan is bijzondere aandacht vereist.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Ter herinnering: het bloedingsrisico is ook verhoogd bij het associ\u00ebren van DOAC\u2019s of vitamine\u00a0K-antagonisten met andere geneesmiddelen die bloedingen kunnen veroorzaken&#x002C; zoals SSRI\u2019s en SNRI\u2019s (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=25890&quot;>Repertorium 2.1.2.1.2. Directe orale anticoagulantia (DOAC&#39;s)<\/a> en <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4461?folia=4453&quot;>Folia december 2024<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Over welke specialiteiten gaat het?<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Apixaban: Eliquis\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=18556&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Dabigatran: Dabigatran(e)&#x002C; Pradaxa\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17368&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Diclofenac: Cataflam\u00ae&#x002C; Diclofenac(e)&#x002C; Motifene\u00ae&#x002C; Voltaren\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=6809&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Edoxaban: Lixiana\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=25593&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Ibuprofen: Algidrin\u00ae&#x002C; Brufen\u00ae&#x002C; Ibuprofen(e)&#x002C; Nurofen\u00ae&#x002C; Perdofemina\u00ae&#x002C; Spidifen\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=6866&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Naproxen: Aleve\u00ae&#x002C; Apranax\u00ae&#x002C; Naprosyne\u00ae&#x002C; Naproxen(e) (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=6882&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Rivaroxaban: Rivaroxaban(e)&#x002C; Xarelto\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17392&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Warfarine: Marevan\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17426&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Bronnen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Petersen&#x002C; S. R.&#x002C; Bonnesen&#x002C; K.&#x002C; Grove&#x002C; E. L.&#x002C; Pedersen&#x002C; L.&#x002C; &#038; Schmidt&#x002C; M. (2025). Bleeding risk using non-steroidal anti-inflammatory drugs with anticoagulants after venous thromboembolism: a nationwide Danish study.\u00a0<i>European Heart Journal <\/i>2025;<i>46<\/i>(1):58-68 (doi: 10.1093\/eurheartj\/ehae736).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen In een (nationale) Deense cohortstudie bij pati\u00ebnten die orale  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,20322],"tags":[20213],"class_list":["post-183454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2025-fr","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183454\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}