{"id":183682,"date":"2024-03-08T00:00:00","date_gmt":"2024-03-07T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/isotretinoine-suiciderisico-en-psychiatrische-stoornissen-3\/"},"modified":"2024-03-08T00:00:00","modified_gmt":"2024-03-07T23:00:00","slug":"isotretinoine-suiciderisico-en-psychiatrische-stoornissen-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/isotretinoine-suiciderisico-en-psychiatrische-stoornissen-3\/","title":{"rendered":"Isotretino\u00efne: su\u00efciderisico en psychiatrische stoornissen?"},"content":{"rendered":"<h2>Kernboodschap<\/h2>\n<p>Een meta-analyse van observationele studies die in 2023 gepubliceerd werd in het tijdschrift <em>JAMA Dermatology<\/em> besluit dat isotretino\u00efne het risico op su\u00efcidepogingen of psychiatrische stoornissen niet verhoogt&#x002C; in tegenstelling tot eerdere signalen.<span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;><sup>1<\/sup><\/span><br \/> Dit verandert niets aan de conclusie van 2018 van het Europees geneesmiddelenagentschap EMA: pati\u00ebnten op oraal isotretino\u00efne moeten gevolgd worden voor tekenen en symptomen van depressie&#x002C; en met name bij pati\u00ebnten met antecedenten van depressie is voorzichtigheid geboden.<\/p>\n<p> \u00a0<\/p>\n<h2>Waarom is deze studie belangrijk?<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Isotretino\u00efne wordt voorgeschreven bij ernstige en therapieresistente vormen van nodulocystische acne en andere vormen van acne die niet reageren op de klassieke behandelingen (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=14522&quot;>15.6.6. Isotretino\u00efne<\/a>).<br \/> Neuropsychiatrische ongewenste effecten (o.a. depressie&#x002C; angst&#x002C; stemmingsstoornissen en (pogingen tot) su\u00efcide) zijn gerapporteerd tijdens behandeling met orale retino\u00efden.<br \/> Volgens het Europees geneesmiddelenagentschap EMA is het gezien de beperkingen van de gegevens (spontane meldingen&#x002C; observationele studies) momenteel niet mogelijk om te besluiten of er een causaal verband is. Sinds 2019 zijn de waarschuwingen hierover in de SKP en de pati\u00ebntenbijsluiter van orale retino\u00efden echter versterkt [zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3015?folia=3006&quot;>Folia februari 2019<\/a>].<span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;><sup>2<\/sup><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In dit artikel bespreken we recente gegevens over het risico op (pogingen) tot su\u00efcide en psychiatrische stoornissen en de risicofactoren daarvoor bij gebruikers van isotretino\u00efne.<\/p>\n<p> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Opzet van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De auteurs hebben gezocht naar gerandomiseerde en observationele studies die gegevens bevatten over het absolute en het relatieve risico op en de risicofactoren voor su\u00efcide en psychiatrische stoornissen bij gebruikers van isotretino\u00efne ten opzichte van pati\u00ebnten die niet met isotretino\u00efne behandeld worden. In deze meta-analyse werden uiteindelijk alleen observationele studies opgenomen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De eindpunten waren: het absolute en het relatieve risico op su\u00efcide of psychiatrische stoornissen bij gebruikers van isotretino\u00efne&#x002C; evenals de risicofactoren.<\/p>\n<p> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Resultaten in het kort<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De auteurs hebben 25 observationele studies geselecteerd met in totaal 1 625 891\u00a0deelnemers&#x002C; maar slechts enkele van de studies konden in de meta-analyse opgenomen worden. De gemiddelde leeftijd van de pati\u00ebnten was tussen 16 en 38\u00a0jaar.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er waren 3 studies met een hoog risico op bias&#x002C; 16 studies met een matig risico op bias en 6 studies met een laag risico op bias.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><u>Risico op psychiatrische stoornissen:<\/u><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Het absolute risico over \u00e9\u00e9n jaar op zelfverminking&#x002C; su\u00efcidegedachten&#x002C; su\u00efcidepogingen en su\u00efcide was lager dan 0&#x002C;5%. Het risico op su\u00efcidepogingen bedroeg 0&#x002C;14%&#x002C; wat lager is dan wat over het algemeen wordt waargenomen in longitudinale studies bij adolescenten.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Twee&#x002C; drie en vier jaar na de behandeling waren er minder su\u00efcidepogingen bij gebruikers van isotretino\u00efne dan bij niet-gebruikers.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er is geen verband tussen isotretino\u00efne en su\u00efcidepogingen <b>tijdens de behandeling<\/b> (RR 0&#x002C;84; 95%-BI van 0&#x002C;45 tot 1&#x002C;56)&#x002C; en evenmin 6\u00a0maanden&#x002C; 1\u00a0jaar&#x002C; 5\u00a0jaar en 10\u00a0jaar na de behandeling. Het verband tussen isotretino\u00efne en su\u00efcide is niet onderzocht.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een jaar na de behandeling is het risico op psychiatrische stoornissen&#x002C; depressie&#x002C; angststoornissen&#x002C; psychotische stoornissen en slaapstoornissen bij gebruikers van isotretino\u00efne niet hoger dan bij niet-gebruikers.<\/p>\n<div class=&quot;detailed-content&quot;>Psychiatrische stoornissen (RR 1&#x002C;08; 95% BI 0&#x002C;99 tot 1&#x002C;19)&#x002C; depressie (RR 1&#x002C;46; 95% BI 0&#x002C;55 tot 3&#x002C;87)&#x002C; angststoornis (RR 0&#x002C;97; 95% BI 0&#x002C;73 tot 1&#x002C;30)&#x002C; psychosen (RR 0&#x002C;80; 95% BI 0&#x002C;41 tot 1&#x002C;58) en slaapstoornissen (RR 1&#x002C;61; 95% BI 0&#x002C;89 tot 2&#x002C;93).<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><u>Risicofactoren voor psychiatrische stoornissen:<\/u><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Gebruikers van isotretino\u00efne met psychiatrische antecedenten liepen meer risico op psychiatrische stoornissen dan gebruikers zonder dergelijke antecedenten.<\/p>\n<div class=&quot;detailed-content&quot;>In deze studie worden antecedenten van psychiatrische stoornissen als een risicofactor beschouwd.<\/p>\n<p> \u00a0<\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Beperkingen van de studie<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>In deze meta-analyse werden alleen observationele studies opgenomen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De aanzienlijke <b>heterogeniteit<\/b> beperkt de interpretatie van de resultaten.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een beperking van meta-analysen met meerdere evaluatiecriteria is hun <b>onnauwkeurigheid<\/b>. Zo zijn de betrouwbaarheidsintervallen (BI\u2019s) voor de schattingen van het relatieve risico op depressie en su\u00efcidepogingen \u00a0breed&#x002C; wat erop wijst dat die analyses weinig krachtig of heterogeen zijn.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In de meeste studies die geselecteerd werden voor de analyse van het relatieve risico werd alleen gecorrigeerd voor de leeftijd en\/of het geslacht&#x002C; en er werd niet altijd rekening gehouden met andere <b>verstorende variabelen<\/b> zoals de ernst van de acne&#x002C; medische en psychiatrische comorbiditeit en de sociaal-economische status.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In de ge\u00efncludeerde studies werden niet alle gebruikers van isotretino\u00efne specifiek ge\u00ebvalueerd op psychiatrische stoornissen&#x002C; en het is dus mogelijk dat bepaalde psychiatrische stoornissen niet gemeld werden.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Aangezien <b>de bestaande literatuur beperkt is<\/b>&#x002C; werden slechts weinig studies ge\u00efncludeerd voor de meta-analyses naar het relatieve risico op psychiatrische stoornissen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Tot slot bestond er in alle studies een risico op <a href=&quot;https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=i#glossaryId18&quot;><b>indicatiebias<\/b><\/a> en <a href=&quot;https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=d#glossaryId14&quot;><b>detectiebias<\/b><\/a>&#x002C; die allebei de resultaten in twee richtingen kunnen be\u00efnvloeden.<\/p>\n<p> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<p>Hoewel deze meta-analyse beperkingen vertoont als gevolg van de heterogeniteit en de onnauwkeurigheid&#x002C; toont ze dat gebruikers van isotretino\u00efne geen verhoogd risico hebben op su\u00efcidepogingen of psychiatrische stoornissen.<\/p>\n<p>De resultaten zijn geruststellend&#x002C; maar pati\u00ebnten die oraal isotretino\u00efne innemen&#x002C; moeten ge\u00efnformeerd worden dat ze stemmings- en\/of gedragsveranderingen kunnen vertonen. Pati\u00ebnten en hun familie moeten daar aandacht voor hebben en er met de arts over praten als ze zich voordoen.<span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;><sup>2<\/sup><\/span><br \/> Het advies van het EMA blijft van toepassing: pati\u00ebnten die met oraal isotretino\u00efne behandeld worden&#x002C; moeten gevolgd worden voor tekenen en symptomen van depressie en indien nodig doorverwezen worden&#x002C; zodat ze een geschikte behandeling krijgen. Met name bij pati\u00ebnten met antecedenten van depressie is voorzichtigheid geboden.<span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;><sup>2<\/sup><\/span><br \/> \u00a0<\/p>\n<h2> Specialiteitsnamen:<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>\u00a0Isotretino\u00efne: Isotretinoin(e)&#x002C; Isocural\u00ae&#x002C; Isosupra\u00ae&#x002C; Roaccutane\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=14530&quot;>Repertorium<\/a>).<\/p>\n<p> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<p><span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>1\u00a0<\/span>Tan NKW&#x002C; Tang A et al. Risk of Suicide and Psychiatric Disorders Among Isotretinoin Users. A meta-analysis. JAMA Dermatology 2024;160:54-62 (doi: <a href=&quot;https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamadermatology\/fullarticle\/2812525&quot;>10.1001\/jamadermatol.2023.4579<\/a>)<\/span><br \/> <span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>2\u00a0<\/span>EMA&#x002C; <a href=&quot;https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/medicines\/human\/referrals\/retinoid-containing-medicinal-products&quot;>Warning on possible risk of neuropsychiatric disorders also to be included for oral retinoids<\/a>&#x002C; 02\/07\/18&#x002C; geraadpleegd op 15\/01\/24.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschap Een meta-analyse van observationele studies die in 2023 gepubliceerd  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,20295],"tags":[20213],"class_list":["post-183682","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2024-fr","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}