{"id":183718,"date":"2023-12-21T00:00:00","date_gmt":"2023-12-20T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/elk-geneesmiddel-op-het-juiste-moment-deel-1-s-ochtends-op-een-lege-maag-3\/"},"modified":"2023-12-21T00:00:00","modified_gmt":"2023-12-20T23:00:00","slug":"elk-geneesmiddel-op-het-juiste-moment-deel-1-s-ochtends-op-een-lege-maag-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/elk-geneesmiddel-op-het-juiste-moment-deel-1-s-ochtends-op-een-lege-maag-3\/","title":{"rendered":"Elk geneesmiddel op het juiste moment! Deel 1: (\u2019s ochtends) op een lege maag"},"content":{"rendered":"<div class=&quot;summary&quot;><strong>Abstract <\/strong><br \/> In dit Folia-artikel bespreken we een aantal geneesmiddelen die \u2018s ochtends op een lege maag moeten worden ingenomen. Dit artikel is niet exhaustief&#x002C; het behandelt vaak gebruikte geneesmiddelen.<br \/> We bespreken protonpompinhibitoren (PPI\u2019s)&#x002C; ijzer&#x002C; levothyroxine en bisfosfonaten.<\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<h2>Protonpompinhibitoren<\/h2>\n<p>Protonpompinhibitoren (PPI\u2019s) blokkeren de maagzuursecretie door middel van een onomkeerbare remming van de protonpompen.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Deze geneesmiddelen <b>werken a<\/b><b>lleen wanneer de protonpompen actief zijn<\/b> (na de maaltijd). Het is dus belangrijk om te eten na het nemen van een PPI&#x002C; om de protonpompen te activeren.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>PPI\u2019s worden gewoonlijk <b>\u2019s ochtends<\/b> genomen&#x002C; omdat de hoeveelheid protonpompen groter is na een langere periode zonder eten.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>1<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Met andere woorden&#x002C; wanneer de PPI\u2019s 30 minuten voor het ontbijt worden toegediend&#x002C; worden de protonpompen maximaal geremd.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>2<\/span><\/p>\n<p> Inname op een lege maag wordt dus over het algemeen aanbevolen&#x002C; hoewel een positief effect op de symptomen en het slijmvlies niet duidelijk is. In feite wordt immers enkel de resorptie van sommige PPI\u2019s vertraagd indien ze met voedsel worden ingenomen.<br \/> \u00a0<br \/> Voedsel <b>vertraagt<\/b> echter <b>de resorptie<\/b> en <b>verlaagt de biologische beschikbaarheid van esomeprazol en lansoprazol<\/b>.<br \/> De biologische beschikbaarheid van pantoprazol&#x002C; omeprazol en rabeprazol kan vertraagd zijn&#x002C; maar wordt niet verminderd door inname van voedsel. De totale geresorbeerde hoeveelheid en de maximale plasmaconcentratie worden daarom niet be\u00efnvloed.<\/p>\n<div class=&quot;detailed-content&quot;>\n<ul>\n<li><u>Esomeprazol<\/u>: gelijktijdige inname van voedsel en esomeprazol <b>vertraagt en vermindert de resorptie<\/b> van esomeprazol&#x002C; hoewel een positief effect op de symptomen en het slijmvlies niet duidelijk is.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3&#x002C;5<\/span>\u00a0<br \/> De SKP geeft geen precieze aanwijzingen voor het tijdsinterval tussen de inname van voedsel en de toediening van esomeprazol.<\/li>\n<li><u>Lansoprazol<\/u>: verschillende studies tonen aan dat gelijktijdige inname van voedsel en lansoprazol <b>de resorptie vertraagt en de biologische beschikbaarheid van lansoprazol <\/b>met ongeveer 50% verlaagt.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3&#x002C;4&#x002C;5<\/span><br \/> De meeste van onze bronnen raden aan om&#x002C; voor een maximale werkzaamheid&#x002C; lansoprazol ten minste 30 minuten voor de maaltijd in te nemen&#x002C; bij voorkeur &#39;s ochtends als het maar \u00e9\u00e9n keer per dag wordt ingenomen.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3&#x002C;4<\/span><br \/> De SKP raadt ook aan om lansoprazol <b>ten minste 30 minuten v\u00f3\u00f3r de maaltijd<\/b> in te nemen.<\/li>\n<li><u>Omeprazol<\/u>: gelijktijdige inname van voedsel en omeprazol heeft <b>geen invloed op de biologische beschikbaarheid<\/b>&#x002C; maar <b>vertraagt de resorptie<\/b>. Vertraagde resorptie heeft echter geen invloed op de totale geresorbeerde hoeveelheid omeprazol of de maximale plasmaconcentratie.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3&#x002C;5<\/span><br \/> De SKP geeft geen precieze aanwijzingen voor het tijdsinterval tussen de inname van voedsel en de toediening van omeprazol.<\/li>\n<li><u>Pantoprazol<\/u>: gelijktijdige toediening van voedsel en pantoprazol be\u00efnvloedt de biologische beschikbaarheid niet&#x002C; maar vertraagt de resorptie met 2 uur of meer. De vertraagde resorptie heeft echter geen invloed op de totale hoeveelheid geresorbeerd pantoprazol of de maximale plasmaconcentratie.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3<\/span><br \/> Toch raadt de SKP aan om pantoprazoltabletten 1 uur voor de maaltijd in hun geheel door te slikken met water.<\/li>\n<li><u>Rabeprazol<\/u>: gelijktijdige inname van voedsel en rabeprazol heeft <b>geen invloed op de biologische beschikbaarheid<\/b>&#x002C; maar <b>vertraagt de resorptie<\/b>. Vertraagde resorptie heeft echter geen invloed op de totale hoeveelheid geresorbeerde rabeprazol of de maximale plasmaconcentratie.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3<\/span><br \/> Volgens de SKP wordt de resorptie van rabeprazol niet be\u00efnvloed door dieet of door het tijdstip van de dag waarop de behandeling wordt toegediend.<br \/> De SKP geeft geen precieze aanwijzingen voor het tijdsinterval tussen de inname van voedsel en de toediening van rabeprazol.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<table border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:690px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=&quot;background-color: rgb(238&#x002C; 238&#x002C; 238); border-color: rgb(0&#x002C; 0&#x002C; 0);&quot;>\n<div>Het is raadzaam om aan te bevelen de PPI\u2019s \u2019s ochtends te nemen <b>op een lege maag&#x002C; v\u00f3\u00f3r het ontbijt<\/b> (het is belangrijk <b>een maaltijd te nemen na het innemen van een PPI<\/b>) (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2543&quot;>3.1.1.2. Protonpompinhibitoren (PPI&#39;s)<\/a>).<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2> IJzer<\/h2>\n<p>Oraal ingenomen ijzerzouten hebben een lage biologische beschikbaarheid. Bovendien wordt de resorptie van ijzer <b>verminderd door een gelijktijdige inname van bepaalde voedingsmiddelen of dranken<\/b> (melk&#x002C; koffie&#x002C; thee&#x002C;\u2026)&#x002C; maar ook door het nemen van calcium&#x002C; antacida of producten die magnesium bevatten&#x002C; zoals voedingssupplementen. IJzerzouten kunnen immers complexen vormen met een aantal ionen&#x002C; wat de resorptie ervan kan belemmeren. Het nemen van ijzer kan ook <b>de resorptie van andere geneesmiddelen verminderen<\/b> (bisfosfonaten&#x002C; levodopa&#x002C; levothyroxine&#x002C; chinolonen&#x002C; tetracyclines&#x002C; methyldopa en mogelijk entacapone). Een tijdsinterval van minstens 2 tot 3 uur wordt aanbevolen tussen de ijzerinname en de inname van <b>deze geneesmiddelen.<\/b><span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>4&#x002C;5<\/span><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p> De resorptie van ijzer is <b>hoger wanneer het op een lege maag wordt genomen<\/b>. Om door ijzer veroorzaakte verteringsproblemen te verminderen&#x002C; is inname tijdens de maaltijd echter ook verdedigbaar.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>4<\/span><\/p>\n<p> De SKP\u2019s van de verschillende ijzer bevattende geneesmiddelen raden een inname v\u00f3\u00f3r of tijdens een maaltijd aan&#x002C; afhankelijk van de gastro-intestinale tolerantie.<\/p>\n<table border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:690px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<ul>\n<li>\n<p>De ijzerresorptie is optimaal wanneer het ijzer wordt ingenomen 1 uur v\u00f3\u00f3r de maaltijd of 2 uur erna. Toediening van ijzer tijdens de maaltijd kan wel gastro-intestinale problemen beperken&#x002C; maar vermindert ook de opname van het ijzer.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Verminderde ijzerresorptie bij gelijktijdig gebruik van antacida&#x002C; calciumzouten&#x002C; tetracyclines&#x002C; chinolonen&#x002C; melkproducten&#x002C; koffie of thee.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Verminderde resorptie van onder meer bisfosfonaten&#x002C; levodopa&#x002C; levothyroxine&#x002C; chinolonen&#x002C;\u00a0tetracyclines&#x002C; methyldopa en mogelijk entacapone\u00a0bij gelijktijdig gebruik van ijzer.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een tijdsinterval van minstens 2 tot 3 uur wordt aanbevolen tussen inname van ijzer en inname van deze geneesmiddelen (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/15?frag=13276&quot;>14.1.1. IJzer<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2> Levothyroxine<\/h2>\n<p>De resorptie van levothyroxine wordt verminderd en vertraagd <b>door gelijktijdige inname van bepaalde voedingsmiddelen<\/b>&#x002C; maar ook in geval van gelijktijdige inname van ijzer&#x002C; magnesium&#x002C; calcium&#x002C; antacida. Een tijdsinterval van 3 tot 4 uur tussen inname van levothyroxine en inname van <b>deze middelen<\/b> is aangewezen.<br \/> Verschillende studies suggereren een mogelijk verminderde resorptie van levothyroxine wanneer het tegelijk wordt ingenomen met <b>melk<\/b>&#x002C; <b>vezels<\/b>&#x002C; <b>producten op basis van soja<\/b> of <b>koffie<\/b>. Een tijdsinterval van 60 minuten tussen inname van levothyroxine en inname van die voedingsmiddelen is aangewezen.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3<\/span><br \/> Daarom raadt de SKP aan de tabletten in te nemen <b>op een lege maag<\/b>.<br \/> De resorptie van levothyroxine is onregelmatig&#x002C; belangrijk is eraan te herinneren dat het alle dagen op dezelfde manier&#x002C; op hetzelfde tijdstip moet worden genomen.<br \/> Rekening houdend met die gegevens dient levothyroxine dus bij voorkeur te worden genomen <b>\u2019s ochtends v\u00f3\u00f3r het ontbijt&#x002C; op een lege maag&#x002C; en zeker niet met melk<\/b>. Inname \u2019s avonds&#x002C; minstens 3 uur na het eten&#x002C; is echter ook mogelijk.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3<\/span><\/p>\n<table border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:690px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=&quot;background-color: rgb(238&#x002C; 238&#x002C; 238); border-color: rgb(0&#x002C; 0&#x002C; 0);&quot;>\n<div>Levothyroxine wordt bij voorkeur genomen \u2019s ochtends op een lege maag&#x002C; 30 minuten voor het ontbijt (60 minuten indien ontbijt met zuivel- of sojaproducten). Een tijdsinterval van 3 tot 4 uur tussen inname van levothyroxine en inname van andere geneesmiddelen (ijzer&#x002C; magnesium&#x002C; calcium&#x002C; antacida) is aangewezen. (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/6?frag=4556&quot;>5.2.1. Thyro\u00efdhormonen<\/a>)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2> Bisfosfonaten<\/h2>\n<p>Bisfosfonaten hebben een <b>zeer lage biologische beschikbaarheid na orale toediening<\/b> (ongeveer 1%). \u00a0De resorptie vermindert wanneer ze gelijktijdig met voedsel worden ingenomen&#x002C; maar ook bij inname van calcium&#x002C; ijzer&#x002C; antaciden of producten die magnesium bevatten&#x002C; zoals voedingssupplementen. Bisfosfonaten kunnen immers complexen vormen met een aantal ionen (bijvoorbeeld Al3+&#x002C; Ca2+&#x002C; Fe&#x002C; Mg2+)&#x002C; wat slecht kan zijn voor de resorptie ervan.<span class=&quot;folia-referentie-note&quot;>3&#x002C;5<\/span><br \/> Daarom dienen ze te worden ingenomen <b>\u2019s ochtends op een lege maag&#x002C; minstens 30 tot 60 minuten v\u00f3\u00f3r een maaltijd of bepaalde geneesmiddelen en voedingssupplementen<\/b>.<\/p>\n<p> <span class=&quot;folia-referentie-link&quot;>Het in de SKP aanbevolen tijdsinterval tussen inname van bisfosfonaat (oraal) en inname van voedingsmiddelen of geneesmiddelen en voedingssupplementen varieert&#x002C; afhankelijk van het gebruikte bisfosfonaat.<\/span> <\/p>\n<ul>\n<li><span class=&quot;folia-referentie-link&quot;>alendronaat: 30 minuten\u00a0;<\/span><\/li>\n<li><span class=&quot;folia-referentie-link&quot;>ibandronaat: 60 minuten\u00a0;<\/span><\/li>\n<li><span class=&quot;folia-referentie-link&quot;>risedronaat: 30 minuten.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<table border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;width:690px;&quot;>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=&quot;background-color: rgb(238&#x002C; 238&#x002C; 238); border-color: rgb(0&#x002C; 0&#x002C; 0);&quot;>\n<div>De biologische beschikbaarheid van bisfosfonaten na orale toediening is laag: ze moeten worden ingenomen op een lege maag met een glas (niet-bruisend en calciumarm) water en er moet minstens 30 minuten gewacht worden vooraleer voedsel&#x002C; drank&#x002C; <b>calcium<\/b> of andere geneesmiddelen worden ingenomen. (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7252&quot;>9.5.2. Bisfosfonaten<\/a>)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p> \u00a0 <\/p>\n<p><b>Specialiteitsnamen:<\/b><br \/> <b>Protonpompinhibitoren<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Esomeprazol: Esomeprazole&#x002C; Nexiam\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2550&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Lansoprazol: Lansoprazol(e) (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2568&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Omeprazol: Acidcare\u00ae&#x002C; Losec\u00ae&#x002C; Omeprazol(e)&#x002C; Sedacid\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2576&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Pantoprazol: Ippracid\u00ae&#x002C; Maalox Control\u00ae&#x002C; Pantogastrix\u00ae&#x002C; Pantomed\u00ae&#x002C; Pantoprazol(e)&#x002C; Pantozol\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2584&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Rabeprazol: Pariet\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2592&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Levothyroxine<\/b>: L-Thyroxine\u00ae&#x002C; Euthyrox\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/6?frag=4564&quot;>Repertorium<\/a>)<br \/> <b>IJzer (oraal<\/b><strong>)<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>IJzergluconaat: Losferron\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/15?frag=13292&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>IJzerpolysacharaat: Ferricure\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/15?frag=13300&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>IJzersulfaat: Fero-Gradumet\u00ae&#x002C; FeroGrad\u00ae&#x002C; Tardyferon\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/15?frag=13318&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Bisfosfonaten (oraal)<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Alendronaat: Alendronate(e)&#x002C; Fosamax\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7260&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Ibandronaat: Ibandronate(e)&#x002C; Bonviva\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7294&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Risedronaat: Risedronaat(e)&#x002C; Actonel\u00ae (zie <a href=&quot;https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7310&quot;>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p> \u00a0 <\/p>\n<h2>Semaglutide<\/h2>\n<p>Voor een betere absorptie wordt semaglutide oraal toegediend <b>na een nuchtere periode van minstens 8 uur<\/b>. Een tijdsinterval van <b>minstens 30 minuten v\u00f3\u00f3r het eten&#x002C; drinken of de inname van andere geneesmiddelen<\/b> wordt aanbevolen&#x002C; omdat dit de absorptie van semaglutide kan verminderen.<\/p>\n<p> \u00a0 <\/p>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<p><span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>1\u00a0<\/span>Keung Ch et Hebbard G. <a href=&quot;https:\/\/australianprescriber.tg.org.au\/articles\/the-management-of-gastro-oesophageal-reflux-disease.html&quot;>The management of gastro-oesophageal reflux disease<\/a>.\u00a0Australian Prescriber&#x002C; 2016;39:6-10 (DOI: 10.18773\/austprescr.2016.003)<\/span><br \/> <span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>2\u00a0<\/span>BMJ Best Practice&#x002C; Gastro-oesophageal reflux disease&#x002C; <a href=&quot;https:\/\/bestpractice.bmj.com\/topics\/en-gb\/82\/treatment-algorithm&quot;>https:\/\/bestpractice.bmj.com\/topics\/en-gb\/82\/treatment-algorithm<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 6 november 2023.<\/span><br \/> <span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>3\u00a0<\/span>Stockley\u2019s Drug Interactions.<\/span><br \/> <span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>4\u00a0<\/span>Farmacotherapeutisch Kompas&#x002C; <a href=&quot;https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl&quot;>https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl<\/a>&#x002C; geraadpleegd op 16 oktober 2023.<\/span><br \/> <span class=&quot;folia-referentie-tekst&quot;><span class=&quot;folia-referentie-nummer&quot;>5\u00a0<\/span>Martindale \u2013 MICROMEDEX<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abstract In dit Folia-artikel bespreken we een aantal geneesmiddelen die  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,14914],"tags":[20213],"class_list":["post-183718","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-2023-fr","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183718"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183718\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cbip.be\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}